EVİMİZDEKİ GİZLİ KATİLLER!PFAS GERÇEĞİ)

*Sabah kahvaltısında teflon tavada bir güzel omlet yaptınız.
*Yanına da yapışmaz ızgarada ekmek kızarttınız.
*Kahvaltıdan kalkıp, ellerinizi yıkamaya gittiniz plastik sabunluktan
ellerinizi yıkadınız.
*Hatta kıllarının neden yapıldığını bilmediğiniz diş fırçası ile dişlerinizi
fırçaladınız.
*Evden çıkacaksanız, yağmurlu bir gün su geçirmeyen montunuzu
giydiniz. Ayağınıza ne olur ne olmaz diye altı plastik botunuzu da ayağınıza
geçirdiniz.
*Yağmur şiddetli. Bir kahveye oturdunuz, kağıt bardaktan kahve veya
çay içtiniz.
*Makyaj yapma, suya dayanıklı güneş kremi de kullandınız. Daha
onlarca yüzlerce sayarım.
Ben dahil hepimiz kullanıyoruz. Ama bunların bir ortak özelliği var,
bir çoğu kamuoyunda “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS içeriyor.
PFAS; “per-ve polifloroalkil” maddeler. 1940 lı yıllardan bu yana,
suya, yağa, ısıya dayanıklılık sağlamak için kullanılıyor.
Bugün mutfak gereçlerinden tekstil ürünlerine, gıda ambalajlarından
elektronik eşyalara kadar her alanda kullanılıyor. Özellikleri; “Dayanıklı,
uzun ömürlü ve işlevsel olmaları”
Bu kadar güzellik bir arada olursa, şüphe de içinde oluyor. Ne denir “
Cehenneme giden yolun taşları rengarenktir…” Yani bunların çevreye
zararları sayılamayacak kadar çoktur. Doğada kimi zor çözülür, bazıları da
hiç çözülmez. Yani yok olmaz. Ben çevresel yönünü burada kesip, insan
sağlığına bıraktığı kalıcı etkilerden birkaçını sıralamak istiyorum.
Bağışıklık sisteminde olumsuz etkileri var
*Bu karaciğer işlevlerinde bozukluğa, bazı kanser türlerini
tetikleyebileceği anlatılıyor. Bu nedenle bazı ülkelerde kullanım alanları
daraltılıyor.
Bu nedenle İsveç’in attığı adım önem kazanıyor; Ülke Avrupa
Birliğinin ortak düzenlemesini beklemeden PFAS içeren giysi, ayakkabı,
kozmetik, mutfak gereçleri ve benzeri birçok tüketici ürününü
2028(den itibaren yasaklamayı planlıyor. Bu arada sevindiren bir haber var; PFAS’ın kirlettiği toprakları
temizlemek için çözümler bulunduğu bildiriliyor. Bunu da bir başka yazıda
yazalım.

PEKİ BU ETKİLERDEN KURTULMAK İÇİN NELER YAPALIM?

*Tek kullanımlık ürünleri azaltın,
*Satın aldığınız ürünlerin içerik bilgilerini inceleyin. Mümkün
olduğunda PFAS içermeyen alternatifleri tercih edin,
*Üreticilerden , ürün içerikleri hakkında daha fazla şeffaflık talep
edin,
*Su ve yağ itici özellik taşıyan ürünleri yalnızca gerçekten gereksinim
duyduğunuz durumlarda tercih edin,
*Bireysel seçimler önemli, ancak kalıcı çözüm, üreticilerin daha
güvenli ürünler geliştirmesinden9 geçiyor.
*Türkiye’de toprak (güveç) gibi ürünler, Çelik tencereler, hele bakır
mutfakr gereçleri çok ünlüdür. Bunları tercih edin,
*Plastik değil. Cam, PFAS değil, daha dayanıklı seramik kupalar vs .
tercih edin.
En önemlisi bir eşya vs. alırken piyasa kontrolü yapın. Acele etmeyin!

Okunma Sayısı: 130