ESMÂ İLE AHLAKLANMAK - 16 EL-MÂCİD, EL-VÂHİD, ES-SAMED, EL-KÂDİR

Can Dostlar!

Bugünkü “Esmâ ile Ahlaklanmak” beraberliğimizde; köhneleşmiş iz’anlara fikir ve anlayış katacağını umduğumuz el-Mâcid, el-Vâhid, es-Samed ve el-Kâdir esmâlarıyla gönül kapımızı aralamak istedik.

Her zaman olduğu gibi gayret bizden; gönüllerde yer etmek ise Âlemlerin Rabb’indendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanıtan güzel isimlerdir. Fakat bu isimler yalnız dilde tekrar edilen kelimeler olarak kalmamalıdır. Her bir isim, kulun kalbine bir ölçü, davranışına bir istikamet, hayatına bir sorumluluk bilinci kazandırmalıdır.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

Allah Mâcid’dir; kul şerefi dünyalık gösterişte değil, Rabbine kullukta arar.
Allah Vâhid’dir; kul kalbini parçalı ilahlara, çıkarlara ve korkulara dağıtmaz.
Allah Samed’dir; kul ihtiyaç kapısını yalnız Rabbine açar.
Allah Kâdir’dir; kul kendi gücünü mutlak görmez, aczini ve Rabbine muhtaçlığını bilir.

EL-MÂCİD: ŞANI YÜCE, LÜTFU BOL OLAN RAB

El-Mâcid, şanı yüce, ikramı bol, lütfu geniş, değeri ve yüceliği sonsuz olan Allah demektir.

İnsan dünyada değer arar. Bazen bu değeri malda, makamda, çevrede, soyda, bilgide veya insanların övgüsünde bulacağını zanneder. Fakat bunların hepsi geçicidir. Bugün var olan yarın azalabilir. Bugün alkışlayanlar yarın unutabilir. Bugün güçlü görünen yarın zayıflayabilir.

Gerçek yücelik Allah’a aittir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. O yücedir, büyüktür.”
(Şûrâ, 42:4)

El-Mâcid’i tanıyan kul, şerefi insanların gözünde büyük görünmekte aramaz. Çünkü insanın gerçek değeri, Rabbine karşı kulluğunda; hakka bağlılığında, adaletinde, merhametinde, emanete sadakatinde ve güzel ahlâkında ortaya çıkar.

Dünyalık imkânlar insanı geçici olarak öne çıkarabilir; fakat insanı Allah katında değerli kılan şey, o imkânları nasıl kullandığıdır.

Malı varsa şükürle mi taşıyor?
Makamı varsa adaletle mi kullanıyor?
Bilgisi varsa tevazu ile mi paylaşıyor?
Sözü varsa hakkı mı büyütüyor, kendisini mi?

El-Mâcid’i tanıyan insan, kendisini büyütmeye çalışmaz; Rabbini yüceltir. İnsanlara tepeden bakmaz; yaratılmışlara Allah’ın kulları olarak değer verir. Çünkü bilir ki kulun şerefi, Allah’a yakınlıkta ve O’nun razı olduğu ahlâkta saklıdır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet bütünüyle Allah’ındır.”
(Fâtır, 35:10)

Bugün kendimize soralım:

Ben değeri ve şerefi Allah’ın rızasında mı arıyorum, yoksa geçici dünyanın övgüsünde mi?

EL-VÂHİD: BİR VE TEK OLAN RAB

El-Vâhid, bir ve tek olan, eşi, benzeri, ortağı bulunmayan Allah demektir.

Tevhid, yalnız dil ile “Allah birdir” demek değildir. Tevhid, kalbin yönünü de birlemektir. Korkularımızı, umutlarımızı, beklentilerimizi, kulluğumuzu ve güvenimizi Allah’ın ölçüsüne bağlamaktır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
“De ki: Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, birdir; her şeye üstün gelen Kahhâr’dır.”
(Ra‘d, 13:16)

Allah Vâhid ise, kul kalbini parçalı ilahlara dağıtmamalıdır. İnsan bazen diliyle Allah der; fakat hayatında malı, makamı, çıkarı, korkuyu, çevre baskısını veya nefsinin arzusunu ölçü hâline getirir. İşte tevhidin en çok sınandığı yer burasıdır.

Allah bir ise ölçümüz de O’nun indirdiği hak olmalıdır.

Allah bir ise kulluğumuz da yalnız O’na olmalıdır.

Allah bir ise rızayı da, yardımı da, affı da, izzeti de O’ndan beklemeliyiz.
Rabbimiz İhlâs sûresinde şöyle buyurur:

“De ki: O Allah birdir.”
(İhlâs, 112:1)

Bu ayet, insanın bütün hayatına yön verecek kadar derindir. Allah’ın birliğine iman eden kul, hayatını ikiye bölmez. Camide başka, çarşıda başka; evde başka, işte başka; yalnızken başka, kalabalıkta başka davranmamaya çalışır.

Tevhid, insanı toparlar.
Kalbi dağınıklıktan kurtarır.
Kulluğu gösterişten arındırır.
İnsanı yaratılmışlara kul olmaktan özgürleştirir.

El-Vâhid’i tanıyan insan, hiçbir gücü Allah’ın yerine koymaz. İnsanlara değer verir ama onları ilahlaştırmaz. Sebeplere sarılır ama sebepleri mutlaklaştırmaz. Dünyayı yaşar ama dünyayı kalbinin ilahı yapmaz.

Bugün kendimize soralım:

Kalbimin yönü gerçekten Allah’a mı dönük, yoksa korkularım ve çıkarlarım beni parçalara mı ayırıyor?

ES-SAMED: HER ŞEYİN KENDİSİNE MUHTAÇ OLDUĞU RAB

Es-Samed, hiçbir şeye muhtaç olmayan, bütün varlığın kendisine muhtaç olduğu, ihtiyaç sahiplerinin yöneldiği Allah demektir.

İnsan muhtaçtır.
Nefese muhtaçtır.
Rızka muhtaçtır.
Sağlığa muhtaçtır.
Güvene muhtaçtır.
Merhamete muhtaçtır.
Bağışlanmaya muhtaçtır.
Hidayete muhtaçtır.

Rabbimiz ise Samed’dir. O hiçbir şeye muhtaç değildir. Her şey O’na muhtaçtır.

Kur’an şöyle buyurur:

“Allah Samed’dir.”
(İhlâs, 112:2)

Bu kısa ayet, insanın haddini bildiren büyük bir hakikattir. İnsan ne kadar güçlü görünürse görünsün, muhtaçtır. En zengin insan da nefesini satın alamaz. En güçlü insan da ölümü durduramaz. En bilgili insan da Allah’ın öğrettiği kadar bilir.

Es-Samed’i tanıyan kul, ihtiyaç kapısını yalnız Rabbine açar. Elbette insanlardan yardım isteyebilir, sebeplere başvurabilir, tedbir alabilir. Fakat kalbin asıl dayanacağı kapı Allah’tır.

Çünkü insanlar sınırlıdır.
İmkânlar sınırlıdır.
Güçler sınırlıdır.
Ömür sınırlıdır.
Fakat Allah’ın rahmeti, bilgisi ve kudreti sınırsızdır.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise hiçbir şeye muhtaç değildir, hamde layıktır.”
(Fâtır, 35:15)

Es-Samed’i tanıyan insan, muhtaçlığını kibirle örtmeye çalışmaz. Dua eder. Sığınır. Tövbe eder. Yardımı Allah’tan bekler. Kendisine verilen nimeti de kendi gücünden bilmez.

Bu isim aynı zamanda kulun insanlara karşı davranışını da güzelleştirir. Kendi muhtaçlığını bilen insan, başkasının ihtiyacını küçümsemez. Yardım isteyen birini hor görmez. Düşeni ezmez. Zayıfı aşağılamaz. Çünkü bilir ki herkes Allah’a muhtaçtır.

Bugün kendimize soralım:

Ben muhtaçlığımı Rabbime yöneliş sebebi mi yapıyorum, yoksa kibirle gizlemeye mi çalışıyorum?

EL-KÂDİR: HER ŞEYE GÜCÜ YETEN RAB

El-Kâdir, her şeye gücü yeten, dilediğini yapmaya kadir olan, hiçbir şey kendisini aciz bırakamayan Allah demektir.

İnsan sınırlı güç sahibidir. Bir şeye niyet eder ama başaramayabilir. Plan yapar ama şartlar değişebilir. Sağlığına güvenir ama hastalanabilir. Malına güvenir ama kaybedebilir. Gençliğine güvenir ama yaşlanır.

Allah ise Kâdir’dir. O’nun kudreti eksilmez, yorulmaz, zayıflamaz.

Kur’an’da sık sık şöyle buyrulur:

“Şüphesiz Allah her şeye güç yetirendir.”
(Bakara, 2:20)

El-Kâdir’i tanıyan insan, kendi gücünü mutlak görmez. “Ben istersem olur” diyerek haddi aşmaz. Çalışır, gayret eder, tedbir alır; fakat sonucu Allah’a bırakır.

Bu isim kulun kalbine hem umut hem de edep verir.

Umut verir; çünkü Allah’ın gücü her şeye yeter. Kapılar kapansa da Rabbimizin açacağı kapılar vardır. İnsan çaresiz kalsa da Allah çaresiz değildir. Gönül daralsa da Allah’ın rahmeti geniştir.

Edep verir; çünkü kul kendi kudretini abartmaz. Sahip olduğu gücü insanlara baskı yapmak için kullanmaz. Makamını, parasını, bilgisini ve imkânını zulme dönüştürmez.

El-Kâdir’i tanıyan kul bilir ki güç Allah’ın emanetidir. Emanet ise hesap ister.

Kur’an şöyle buyurur:

“Göklerin ve yerin mülkünün Allah’a ait olduğunu bilmez misin? Sizin Allah’tan başka ne bir dostunuz ne de bir yardımcınız vardır.”
(Bakara, 2:107)

Bu ayet, insanı sahte güçlerden gerçek kudrete yöneltir. Bizi yaratan, yaşatan, rızıklandıran, öldüren ve yeniden diriltecek olan Rabbimizdir.

Bugün kendimize soralım:

Ben gücümün sınırlı, Rabbimin kudretinin sınırsız olduğunu bilerek mi yaşıyorum?

ŞEREF, TEVHİD, MUHTAÇLIK VE KUDRET BİLİNCİ

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

Bir kez daha özetlemek gerekirse:

El-Mâcid bize, gerçek şan ve yüceliğin Allah’a ait olduğunu öğretir. Kula düşen, değeri dünyalık gösterişte değil, Rabbine kullukta aramaktır.

El-Vâhid Allah’ın bir ve tek olduğunu bildirir. Kula düşen, kalbini parçalı ilahlardan, korkulardan, çıkarlardan ve hevadan arındırmaktır.

Es-Samed her şeyin Allah’a muhtaç olduğunu hatırlatır. Kula düşen, ihtiyaç kapısını Rabbine açmak ve muhtaçlara merhametle bakmaktır.

El-Kâdir Rabbimizin her şeye gücü yettiğini gösterir. Kula düşen, kendi gücünü mutlak görmeden, sebeplere sarılıp Allah’a güvenmektir.

Unutmayalım:

Allah Mâcid’dir; kul şerefi gösterişte değil kullukta arar.

Allah Vâhid’dir; kul kalbini başka ilahlara dağıtmaz.

Allah Samed’dir; kul muhtaçlığını Rabbine yöneltir.

Allah Kâdir’dir; kul kendi gücünü mutlaklaştırmaz.

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; şerefi O’nun rızasında arayan, tevhid üzere yaşayan, muhtaçlığını Rabbine arz eden, gücünü emanet bilip adalet ve iyilik yolunda kullanan kullarından eylesin.

Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.

“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!

Okunma Sayısı: 244