ESMÂ İLE AHLÂKLANMAK - 2 EL-MELİK, EL-KUDDÛS, EL-AZÎZ, EL-MÜ’MİN, EL-MÜHEYMİN

*Can Dostlar!*

Önceki yazımızda kalemimize söz geçiremedik. Sanki o bize hükmetti; bizi aldı, Esmâü’l-Hüsnâ’ya, yani Allah’ın en güzel isimlerine götürdü. Anlaşılan bu konu, bir yazıyla geçilecek kadar kısa değil. İnşallah 9 veya 10 haftaya yayılabilecek bir yazı dizisi olarak gönül dünyamıza ve hayatımıza ışık tutmaya devam edecek.

Geçen hafta Esmâü’l-Hüsnâ’dan *er-Rahmân, er-Rahîm, el-Adl, el-Gafûr, el-Afüv, es-Selâm, el-Hak ve el-Kerîm* isimlerine temas etmiştik. Bu isimlerin bize yalnız Rabbimizi tanıtmakla kalmadığını; merhamet, adalet, bağışlama, güven, doğruluk ve ikram gibi ahlâkî güzellikleri de hatırlattığını görmeye çalışmıştık.

Bugün de kısmet olursa *el-Melik, el-Kuddûs, el-Azîz, el-Mü’min ve el-Müheymin* isimleri üzerinde durmaya çalışacağız.

Rabbimizden niyazımız odur ki; güzel isimlerini yalnız dilimizde değil, kalbimizde, ahlâkımızda ve hayatımızda da bereketli kılsın.

Kur’an’da şöyle buyurulur:

*“O Allah ki, O’ndan başka ilah yoktur. Melik’tir, Kuddûs’tür, Selâm’dır, Mü’min’dir, Müheymin’dir, Azîz’dir, Cebbâr’dır, Mütekebbir’dir. Allah, onların ortak koştuklarından uzaktır.”*
(Haşr, 59:23)

Bu ayet, bize Rabbimizi tanıtan büyük bir kapı açar. Fakat bu kapıdan girerken önemli bir ölçüyü unutmamak gerekir:

Allah’ın isimleri Allah’a mahsustur. Kul, Allah’ın isimlerini sahiplenemez; Allah gibi hüküm sahibi, mutlak temiz, mutlak güçlü, mutlak güven kaynağı veya her şeyi kuşatan gözetici olamaz.

Fakat kul, Rabbini tanıdıkça O’nun razı olduğu ahlâka yönelir. İşte Esmâ ile ahlâklanmak, tam da bu bilinçtir.

## EL-MELİK: MÜLKÜN GERÇEK SAHİBİNİ TANIMAK

*El-Melik*, mutlak hükümranlık sahibi olan, mülkün gerçek sahibi bulunan Allah demektir.

İnsan dünyada bazı şeylere sahip olduğunu zanneder. Evi, tarlası, parası, makamı, ailesi, çevresi, gücü ve imkânları vardır. Fakat Kur’an bize mülkün asıl sahibini hatırlatır:

*“De ki: Ey mülkün sahibi Allah’ım! Sen mülkü dilediğine verirsin, dilediğinden de çekip alırsın. Dilediğini aziz kılar, dilediğini alçaltırsın. Hayır Senin elindedir. Şüphesiz Sen her şeye güç yetirensin.”*
(Âl-i İmrân, 3:26)

Bu ayet, insana haddini bildirir.

Sahip olduğumuz hiçbir şey mutlak anlamda bizim değildir. Hepsi bize verilmiş birer emanettir. Bugün elimizde olan, yarın elimizden çıkabilir. İnsan, kendisine verilen nimeti kendi kudretinden bilirse Karunlaşır. Fakat onu Allah’ın emaneti bilirse şükreder, paylaşır ve hesabını düşünür.

El-Melik’i tanıyan insan; malıyla kibirlenmez, makamıyla insan ezmez, gücünü zulme dönüştürmez. Çünkü bilir ki gerçek mülk Allah’ındır.

Bugün kendimize sormalıyız:

*Bana verilen imkânları mülk zannıyla mı taşıyorum, emanet bilinciyle mi?*

## EL-KUDDÛS: TEMİZ OLAN RABBİN HUZURUNDA ARINMAK

*El-Kuddûs*, her türlü eksiklikten, kusurdan, haksızlıktan ve noksanlıktan uzak olan Allah demektir.

Rabbimiz mutlak temizdir. O’nun hükmünde zulüm yoktur, bilgisinde eksiklik yoktur, rahmetinde kir yoktur.

Kul ise eksik, unutkan ve hata yapabilen bir varlıktır. Bu sebeple kulun görevi, kendisini tertemiz ilan etmek değil; arınmaya çalışmaktır.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir. Onu kirleten ise ziyana uğramıştır.”*
(Şems, 91:9-10)

El-Kuddûs’ü tanıyan insan, kalbini kirleten şeylere karşı uyanık olur.

Kibir kalbi kirletir.

Haset kalbi kirletir.

Yalan sözü kirletir.

Haksız kazanç rızkı kirletir.

Gıybet kardeşliği kirletir.

Zulüm toplumu kirletir.

Arınmak yalnız beden temizliği değildir. Elbette beden temizliği önemlidir; fakat Kur’an’ın istediği temizlik, kalbin, sözün, kazancın, ilişkinin ve niyetin de temizlenmesidir.

İnsan bazen elbisesine bulaşan küçük bir lekeyi hemen fark eder; fakat kalbine bulaşan kibri, hasedi, öfkeyi ve haksızlığı fark etmekte gecikir.

O hâlde kendimize soralım:

*Rabbim el-Kuddûs iken, ben kalbimi ve hayatımı hangi kirlerden arındırmaya çalışıyorum?*

## EL-AZÎZ: İZZETİN KAYNAĞINI DOĞRU BİLMEK

*El-Azîz*, mutlak üstünlük, güç ve izzet sahibi olan Allah demektir.

İnsan izzeti bazen malda, makamda, kalabalıkta, alkışta veya gücü elinde tutmakta arar. Fakat Kur’an izzetin kaynağını açıkça bildirir:

*“Kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet bütünüyle Allah’ındır.”*
(Fâtır, 35:10)

Gerçek izzet Allah’a aittir. Kulun izzeti ise Allah’a kullukta, hakka bağlılıkta ve haksızlık karşısında onurlu duruşta ortaya çıkar.

El-Azîz’i tanıyan insan, izzetini insanların beğenisine satmaz. Haksız kazanç için eğilmez. Zulmün sofrasında güç aramaz. İnsanların alkışı için hakkı gizlemez.

Çünkü bilir ki Allah’ın yücelttiğini kimse alçaltamaz; Allah’ın alçalttığını da kimse gerçek anlamda yüceltemez.

İzzet, kibir değildir.

Kibir, insanın kendisini başkalarından üstün görmesidir.

İzzet ise insanın Allah’ın verdiği onuru harama, yalana ve zulme teslim etmemesidir.

Bugün kendimize sormalıyız:

*İzzeti Allah’ın rızasında mı arıyorum, insanların alkışında mı?*

## EL-MÜ’MİN: GÜVEN VEREN RABBİN KULLARI

*El-Mü’min*, güven veren, güvenin kaynağı olan, kullarına emniyet ve güvenlik bahşeden Allah demektir.

İman kelimesiyle emniyet kelimesi aynı kökten gelir. Bu bile bize büyük bir ders verir. İman eden insan, çevresine güven veren insan olmalıdır.

Kur’an, gerçek güvenin Allah’a yönelmekle mümkün olduğunu bildirir:

*“İman edenler ve imanlarına zulüm karıştırmayanlar var ya; işte güven onlarındır ve doğru yolda olanlar da onlardır.”*
(En‘âm, 6:82)

El-Mü’min’i tanıyan insanın dili güven vermelidir.

Sözüne güvenilmelidir.

Emanetine güvenilmelidir.

Ticaretine güvenilmelidir.

Şahitliğine güvenilmelidir.

Komşuluğuna güvenilmelidir.

Ailesi onun yanında kendisini güvende hissetmelidir.

İnsanlar, “Bundan bana zarar gelmez” diyebilmelidir.

Eğer bir insan çok konuşuyor ama sözü güven vermiyorsa; çok ibadet ediyor ama insanlar onun yanında huzur bulamıyorsa; çok doğru bildiğini söylüyor ama dilinden korkuluyorsa, orada iman ile emniyet arasındaki bağ yeniden düşünülmelidir.

Bugün kendimize soralım:

*Benim bulunduğum yerde insanlar daha mı güvende, yoksa daha mı tedirgin?*

## EL-MÜHEYMİN: HER ŞEYİ GÖZETEN RABBİN HUZURUNDA YAŞAMAK

*El-Müheymin*, her şeyi gözeten, koruyup denetleyen, hiçbir şey kendisinden gizli kalmayan Allah demektir.

İnsan bazen yalnız kaldığında kimsenin kendisini görmediğini zanneder. Oysa Allah kulunun içinden geçeni de bilir, söylediğini de bilir, yaptığını da bilir.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Nerede olursanız olun, O sizinle beraberdir. Allah yaptıklarınızı görendir.”*
(Hadîd, 57:4)

Bu ayet, korkutmak için değil; insanı diri tutmak için büyük bir uyarıdır.

Allah’ın gözetimi altında yaşadığını bilen kişi; yalnız insanların gördüğü yerde düzgün davranmaz. Kimsenin görmediği yerde de ölçüsünü korumaya çalışır.

El-Müheymin’i tanıyan insan, gizlide de açıktaki gibi olmaya gayret eder.

Kalabalıkta dürüst, yalnızken gevşek olmaz.

İnsanların yanında adaletli, kendi menfaati söz konusu olduğunda haksız olmaz.

Söz verirken dikkatli, sözünü tutarken ihmalkâr olmaz.

Çünkü bilir ki Allah görmektedir.

Bu bilinç, insanı boğmaz; aksine toparlar. Kul, Rabbinden kaçamayacağını bildiğinde, Rabbine sığınmayı öğrenir.

Bugün kendimize sormalıyız:

*Ben, Allah’ın beni gördüğünü bilerek mi yaşıyorum; yoksa yalnız insanların görmesine göre mi davranıyorum?*

## ESMÂ HAYATI İNŞA ETSİN

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu beş isim, insanın hayatına büyük ölçüler koyar.

*El-Melik* bize mülkün gerçek sahibini hatırlatır.

*El-Kuddûs* bizi arınmaya çağırır.

*El-Azîz* izzetin Allah katında olduğunu öğretir.

*El-Mü’min* güven veren insan olmaya çağırır.

*El-Müheymin* ise her an Allah’ın huzurunda yaşadığımızı bildirir.

Eğer bu isimleri yalnız dilimizde tekrar eder, fakat hayatımıza taşımazsak, Esmâ bize yeterince yön vermemiş olur.

Mülkün Allah’a ait olduğunu bilen insan, emanete riayet eder.

Allah’ın Kuddûs olduğunu bilen insan, kalbini kirlerden arındırmaya çalışır.

İzzetin Allah’a ait olduğunu bilen insan, haksız gücün önünde eğilmez.

Allah’ın güven verdiğini bilen insan, başkalarına güven veren biri olur.

Allah’ın her şeyi gördüğünü bilen insan, gizlide ve açıkta aynı doğrulukta yaşamaya gayret eder.

Unutmayalım:

*Esmâü’l-Hüsnâ, yalnız dilin zikri değil; kalbin terbiyesi, ahlâkın inşası ve hayatın istikametidir.*

Rabbimiz bizleri; güzel isimlerini tanıyan, o isimlerle dua eden ve o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayatına taşıyan kullarından eylesin.

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın can dostlar.*

Okunma Sayısı: 296