ESMÂ İLE AHLÂKLANMAK - 4 EL-MUSAVVİR, EL-GAFFÂR, EL-KAHHÂR, EL-VEHHÂB

Can Dostlar!

Esmâü’l-Hüsnâ yolculuğumuza devam ediyoruz. Önceki yazılarımızda Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilimizle anmakla kalmayıp, bu isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayatımıza taşımaya çalışmıştık.

Bugün de kısmet olursa el-Musavvir, el-Gaffâr, el-Kahhâr ve el-Vehhâb isimleri üzerinde duracağız.

Bu dört güzel isim bize derin bir kulluk ölçüsü kazandırır:

Allah şekil verir; kul yaratılmışı küçümsemez.
Allah çok bağışlar; kul tövbe kapısını kapatmaz.
Allah bütün güçlerin üstündedir; kul zorbalığa yönelmez.
Allah karşılıksız verir; kul nimeti sahiplenmez, paylaşmayı öğrenir.

Kur’an’da Rabbimiz şöyle buyurur:

“O Allah’tır; yaratan, yoktan var eden, şekil veren O’dur. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde ne varsa O’nu tesbih eder. O, Azîz’dir, Hakîm’dir.”
(Haşr, 59:24)

Bu ayet, Rabbimizin yaratma kudretini ve varlığa verdiği ölçüyü hatırlatır. İnsan kendi suretini seçmemiştir. Gözünü, kulağını, yüzünü, bedenini, kabiliyetini ve hayatını kendisi var etmemiştir. Bu yüzden insanın yaratılmış bir varlığı küçümsemesi, aslında Yaratan’ın sanatını fark edememesidir.

EL-MUSAVVİR: SURET VEREN, ŞEKİL VEREN RAB

El-Musavvir, yarattığı varlıklara şekil veren, suret veren, her şeyi ölçü, hikmet ve güzellikle var eden Allah demektir.

İnsan aynaya baktığında yalnız yüzünü görmemelidir. Gözünün, kulağının, elinin, kalbinin, aklının ve nefesinin kendisine verilmiş bir emanet olduğunu da hatırlamalıdır.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“Sizi rahimlerde dilediği gibi şekillendiren O’dur. O’ndan başka ilah yoktur. O, Azîz’dir, Hakîm’dir.”
(Âl-i İmrân, 3:6)

Bu ayet insana haddini bildirir. İnsan kendi yaratılışının sahibi değildir. Kendisine verilen bedeni, yetenekleri ve imkânları bir üstünlük sebebi yapamaz.

Ten rengiyle, yüz güzelliğiyle, bedensel gücüyle, diliyle, soyuyla, memleketiyle veya dış görünüşüyle başka bir insanı küçümsemek, el-Musavvir olan Rabbimizi gereği gibi tanımamaktır.

Allah her insana bir suret vermiştir. Her insan, Allah’ın yarattığı bir candır. Bu yüzden insanları dış görünüşlerine göre hor görmek, alay etmek, küçümsemek veya değersizleştirmek mümin ahlâkıyla bağdaşmaz.

Kur’an bize şöyle seslenir:

“Ey insan! Seni yaratan, düzenleyen, ölçülü kılan; dilediği surette seni birleştiren cömert Rabbine karşı seni aldatan nedir?”
(İnfitâr, 82:6-8)

Bu soru hepimize yöneltilmiştir.

Seni yaratan, düzenleyen, sana suret veren Rabbine karşı seni aldatan nedir?

El-Musavvir’i tanıyan insan; yaratılmışa saygıyla bakar, bedeniyle böbürlenmez, başkasının görüntüsüyle alay etmez, kendisine verilen güzelliği veya kabiliyeti Allah’ın emaneti bilir.

Bugün kendimize soralım:

Ben insanlara Allah’ın yarattığı bir can olarak mı bakıyorum, yoksa onları dış görünüşleriyle mi değerlendiriyorum?

EL-GAFFÂR: ÇOK BAĞIŞLAYAN RAB

El-Gaffâr, kullarının günahlarını örten, tövbe edenleri tekrar tekrar bağışlayan, dönüş kapısını açık tutan Allah demektir.

İnsan hata yapabilen bir varlıktır. Bazen bilerek, bazen bilmeyerek yanlışlara düşer. Bazen diliyle kırar, bazen eliyle haksızlık eder, bazen kalbiyle kirlenir, bazen de ihmal ve gaflet içinde kalır.

Fakat Rabbimizin rahmeti geniştir. O, kulunun dönüşünü ister.

Kur’an’da Nûh Peygamber’in kavmine şöyle seslendiği bildirilir:

“Rabbinizden bağışlanma dileyin. Şüphesiz O, çok bağışlayandır.”
(Nûh, 71:10)

El-Gaffâr’ı tanıyan insan, günahını hafife almaz; fakat Rabbinden de ümidini kesmez. Çünkü günahı küçümsemek insanı gaflete, rahmetten ümit kesmek ise karanlığa sürükler.

Kur’an’ın dengesi şudur:

Kul hatasını görür.

Pişman olur.

Rabbine döner.

Düzeltmeye çalışır.

Bağışlanmayı Allah’tan ister.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“De ki: Ey kendilerinin aleyhine haddi aşan kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, çok bağışlayan, çok merhamet edendir.”
(Zümer, 39:53)

Bu ayet, kırılmış ve günah yükü altında ezilmiş kalpler için büyük bir rahmet kapısıdır. İnsan ne kadar yorulmuş, ne kadar düşmüş, ne kadar kirlenmiş olursa olsun; samimi dönüş kapısı açıktır.

El-Gaffâr’ı tanıyan insan, kendi hataları için tövbe kapısını açık gördüğü gibi, başkalarının dönüş kapısını da kapatmaz. İnsanları geçmiş hatalarına mahkûm etmez. Hata yapanı hemen silip atmaz. Islah ve dönüş ihtimalini küçümsemez.

Affetmek, zulme razı olmak değildir. Fakat intikamı büyütmemek, hatadan döneni ezmemek, bir insanın geçmişini sürekli yüzüne vurmamak da güzel ahlâktır.

Bugün kendimize soralım:

Ben Rabbimin bağışlamasını isterken, insanların dönüşüne ne kadar imkân tanıyorum?

EL-KAHHÂR: BÜTÜN GÜÇLERİN ÜSTÜNDE OLAN RAB

El-Kahhâr, her şeye üstün gelen, hiçbir gücün kendisine karşı koyamayacağı, bütün varlığı hükmü altında tutan Allah demektir.

Bu isim, insana çok büyük bir hakikati hatırlatır: Dünyada güçlü görünen hiçbir güç mutlak değildir. Servet, makam, ordular, kalabalıklar, unvanlar ve iktidarlar geçicidir. Mutlak kudret yalnız Allah’a aittir.

Kur’an’da şöyle buyurulur:

“De ki: Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, tektir, her şeye üstün gelen Kahhâr’dır.”
(Ra‘d, 13:16)

El-Kahhâr ismi, kula korkuyla birlikte derin bir teslimiyet bilinci de verir. İnsan nefsinin, hırsının, kibrinin, öfkesinin ve güç tutkusunun kendisini esir almasına izin vermemelidir. Çünkü kul da, kulun sahip olduğu güç de Allah’ın hükmü altındadır.

Tarih boyunca nice güçlüler gelip geçmiştir. Kendilerini yenilmez zannedenler, bir gün güçlerini kaybetmişlerdir. Nice servet sahipleri, mallarına güvenmiş; nice makam sahipleri, koltuklarını kalıcı sanmış; nice zorbalar, insanları korkutarak ayakta kalacaklarını düşünmüşlerdir.

Fakat Kur’an bize şunu öğretir:

Allah’ın hükmü karşısında hiçbir güç bağımsız değildir.

El-Kahhâr’ı tanıyan insan, gücü eline geçirdiğinde kahretmeye kalkmaz. İnsanlara baskı kurmaz. Zayıfı ezmez. Makamını zulme dönüştürmez. Çünkü bilir ki her şeyin üstünde olan Allah’tır.

Bu isim, mazluma da umut verir. Çünkü zulmeden ne kadar güçlü görünürse görünsün, Allah’ın kudretinden kaçamaz. Kırılan kalbi, ezilen hakkı, duyulmayan feryadı Allah bilir.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“O gün onlar ortaya çıkarlar. Onların hiçbir şeyi Allah’a gizli kalmaz. Bugün mülk kimindir? Tek ve Kahhâr olan Allah’ındır.”
(Mü’min, 40:16)

Bu ayet, dünyanın geçici güçlerine aldanan herkese büyük bir uyarıdır.

Bugün kendimize soralım:

Ben gücü Allah’ın emaneti olarak mı görüyorum, yoksa başkaları üzerinde baskı kurma aracı mı yapıyorum?

EL-VEHHÂB: KARŞILIKSIZ VEREN RAB

El-Vehhâb, karşılıksız veren, lütfu geniş olan, kuluna nimet ve imkân bahşeden Allah demektir.

İnsan çoğu zaman elindekileri kendi emeğinin sonucu olarak görür. Elbette çalışmak önemlidir. Fakat insan çalışacak gücü, düşünecek aklı, nefes alacak bedeni, değerlendirecek zamanı ve içinde yaşayacağı dünyayı kendisi yaratmamıştır.

Rabbimiz, kuluna sayısız nimet verir.

Nefes verir.

Rızık verir.

Aile verir.

Akıl verir.

İman kapısı açar.

Tövbe imkânı verir.

Sevgi verir.

Umut verir.

Gönle ferahlık verir.

Kur’an’da şöyle dua edilir:

“Rabbimiz! Bizi hidayete erdirdikten sonra kalplerimizi eğriltme. Bize katından rahmet bağışla. Şüphesiz Sen Vehhâb’sın, çok bağışta bulunansın.”
(Âl-i İmrân, 3:8)

Bu dua bize şunu öğretir: Hidayet de Allah’ın bir lütfudur; kalbin istikamette kalması da Allah’ın bağışıdır. İnsan imanını, aklını, iyiliğini ve doğru yolda kalmasını kendinden bilmemelidir.

El-Vehhâb’ı tanıyan insan, kendisine verilen nimetleri sahiplenmez. Şükreder, paylaşır, cimrilikten sakınır. Çünkü karşılıksız veren Rabbini tanıyan kul, iyiliği yalnız karşılık bekleyerek yapmaz.

Bir tebessüm de ikramdır.

Güzel söz de ikramdır.

Bir yetimin başını okşamak da ikramdır.

Bir yaşlının yükünü hafifletmek de ikramdır.

Bilgiyi paylaşmak da ikramdır.

Dargınları barıştırmak da ikramdır.

İhtiyaç sahibine el uzatmak da ikramdır.

Rabbimiz şöyle buyurur:

“Rabbinin nimetine gelince; onu anlat.”
(Duhâ, 93:11)

Nimeti anlatmak, yalnız sözle övünmek değildir. Nimeti Allah’tan bilmek, şükürle taşımak ve hayra vesile kılmaktır.

Bugün kendimize soralım:

Allah’ın bana karşılıksız verdiği nimetleri, ben kimin hayatına iyilik olarak taşıyorum?

ESMÂ İNSANI YENİDEN İNŞA EDER

Can Dostlar!

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört isim, insanı derin bir muhasebeye çağırır.

El-Musavvir bize, Allah’ın varlığa suret ve ölçü verdiğini hatırlatır. Kula düşen, yaratılmışı küçümsememektir.

El-Gaffâr Rabbimizin bağışlamasının genişliğini bildirir. Kula düşen, tövbeye yönelmek ve insanların dönüş kapısını kapatmamaktır.

El-Kahhâr bütün güçlerin üstünde Allah’ın hükmünün bulunduğunu öğretir. Kula düşen, gücü zulme çevirmemek ve haddini bilmektir.

El-Vehhâb Allah’ın karşılıksız veren Rab olduğunu gösterir. Kula düşen, nimeti sahiplenmeden şükretmek ve paylaşmaktır.

Unutmayalım:

Allah suret verir; kul surete bakıp insan küçümsemez.

Allah çok bağışlar; kul hatasında ümitsizliğe düşmez, başkasının tövbe kapısını kapatmaz.

Allah Kahhâr’dır; kul kimseye kahırla ve zulümle davranmaz.

Allah Vehhâb’dır; kul nimeti emanet bilir ve iyiliği çoğaltır.

Esmâü’l-Hüsnâ, yalnız dilin zikri değil; kalbin terbiyesi, ahlâkın inşası ve hayatın istikametidir.

Rabbimiz bizleri; güzel isimlerini tanıyan, o isimlerle dua eden, yaratılmışlara saygı duyan, bağışlanma kapısına yönelen, gücü zulme çevirmeyen ve nimetleri hayra taşıyan kullarından eylesin.

Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın can dostlar.

Okunma Sayısı: 288