BENİM KNİDOSUM (7)

Foto :  Datça -Çeşme köy ilkokulu inşaat halinde(1925-1926 yılları)
ve  okulun önünde düğün alayı ..

1964 yılında İlkokulda  Knidos gezimiz  sanki bizi yeni bir dünya ile tanıştırıyor ,ufkumuz açılıyordu..
 Palamut bükünde yaşadıklarımız, gördüklerimiz bile bizim için  ayrı bir dünya idi.. 
Düşünsenize  neredeyse Datça ,Betçeye yabancıydı..Konuşmalarımız bile farklıydı..
   Palamut bükünden sonra Çeşme köyde mola verdik.Çeşme köy ilkokulunu gezdik.. Yeni yeni arkadaşlarla tanıştık..
Hatırlaya bildiğim sadece rahmetli örtmen A s ı m -B o z a l a n ..
Babacığımın yakın dostuydu...
 Aklımda kalan.. Asım örtmen bize , Çeşme köy İlkokulunun  yapılışının enteresan hikayesini anlatmıştı..Mübadelede Rumlar Datçayı terk edince  inşaat yapı ustası kalmamış..İtalyanların elinde bulunan Sömbeki,Rodos adasından Rum taş ustası getirtmek zorunda kalmışlar..Adamlar bazı nedenlerle  inşaatı yarım bırakıp, ve Palamut bükünde bir Türkün kayığına atlayıp kaçmışlar..
İşin ilginç yanı.. Kaçırdıkları kayığı geri göndermeleri olmuş..Dürüst adamlarmış..v.s.v.s..  Konu  ilginç olduğu için aklımda kalmış.
Bu anlattıklarımı  Cumhuriyetin ilk yıllarının koşullarında değerlendirmek lazım..Düşünün ki  o yıllarda Cumalı-Çeşme köy Marmaris'in  en uzak Nahiyesi..
Datça yarımadası o yıllarda iki Nahiyeye bölünmüş.. Betçe tarafı S ü l e y m a n i y e -N a h i y e s i - Datça tarafı R e ş a d i y e -N a h i y e s i .. ,Henüz emekleme döneminde bebek olan Cumhuriyetin eğitime verdiği önem  inanılmaz...
Çeşme köyü şöyle bir dolaştırdı bize örtmenlerimiz..Eski Nahiye binası  dikkatimizi çekti. Kapısında Osmanlıca yazıt vardı.. ve halen durmaktadır...
Düşünün ..Datça yarımadasının  üzerinde iki küçük Nahiye arasında bile derin uçurumlar vardı..
Ulaşım, iletişim zordu..Halk birbirini neredeyse tanımıyordu..Köyüne gelen herkes Y a b a n c ı y d ı .. Her köy kendi kabuğuna çekilmiş, kendi yağıyla tuzuyla kavruluyordu..
Sonradan öğreniyoruz ki..
Anadolu da  aynı durumdaydı..
Osmanlı , Ankara savaşında  Timur'u tutan  Anadolu halkını fena cezalandırmış  ,ağırlığı Rumeliye vermişti..
Datçanın bağlı olduğu Menteşe beyliği de Timur tarafındaydı..
Bu da benim  kişisel görüşümdür..Ve gerçek payı vardır..
Yakup Kadri  Karaosmanoğlu "Y a b a n "  adlı romanında karanlıklara gömülmüş ,yalnızlaştırılmış  Anadolu insanını  biraz da bu açıdan anlatmıştır..(sürecek)

18-04-2026  
Y.Ziya Özalp
 

Okunma Sayısı: 63