ESMÂ İLE AHLAKLANMAK - 11 EL-MUCÎB, EL-VÂSİ, EL-HAKÎM, EL-VEDÛD

*Can Dostlar!*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”* konulu yazı dizimize bugün de puslu semalarımızı aydınlatan *el-Mucîb, el-Vâsî, el-Hakîm, el-Vedûd* kandilleriyle girelim.

Gayret bizden, yardım niyazımız Âlemlerin Rabbindendir.

Esmâü’l-Hüsnâ, Rabbimizi tanımaya açılan güzel kapılardır. Her bir isim, gönlümüze bir ışık, ahlâkımıza bir ölçü, hayatımıza bir istikamet verir. Çünkü insan Rabbini tanıdıkça kendisini de tanır; haddini bilir, sözünü düzeltir, niyetini arındırır, davranışlarını güzelleştirmeye çalışır.

Bugün üzerinde duracağımız dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

**Allah dualara karşılık verendir; kul duasını diri tutar.
Allah’ın rahmeti ve lütfu geniştir; kul dar gönüllü olmaz.
Allah hükmünde hikmet sahibidir; kul acele hüküm vermekten sakınır.
Allah Vedûd’dur; kul sevgiyi, merhameti ve gönül bağını çoğaltır.**

## EL-MUCÎB: DUAYA KARŞILIK VEREN RAB

*El-Mucîb*, kullarının duasına karşılık veren, çağrısını işiten, yönelişini bilen ve kulunu cevapsız bırakmayan Allah demektir.

İnsan bazen kalabalıklar içinde duyulmadığını zanneder. Bazen derdini anlatacak bir kapı bulamaz. Bazen dili konuşsa da kalbi tam anlatamaz. Fakat Rabbimiz el-Mucîb’dir. Kulunun açık sözünü de bilir, içinden geçen duasını da bilir.

Kur’an’da Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Kullarım sana Beni sorarlarsa, şüphesiz Ben yakınım. Bana dua ettiğinde dua edenin duasına karşılık veririm.”*
(Bakara, 2:186)

Bu ayet, dua eden kalpler için büyük bir rahmet kapısıdır. Rabbimiz uzak değildir. Kulu duyulmaz, görülmez, unutulmuş ve sahipsiz değildir.

Fakat duayı yalnız dille istemek olarak anlamamak gerekir. Dua; kulun Rabbine yönelmesi, haddini bilmesi, aczini itiraf etmesi ve çıkış yolunu O’ndan beklemesidir.

El-Mucîb’i tanıyan insan, ümidini kesmez. Kapılar kapansa da dua kapısının açık olduğunu bilir. Fakat duasını ederken kendi sorumluluğunu da terk etmez. Çalışır, gayret eder, helal yollara sarılır, sonra sonucunu Rabbine bırakır.

Kur’an’da Salih Peygamber’in kavmine şöyle dediği bildirilir:

*“O’ndan bağışlanma dileyin, sonra O’na tövbe edin. Şüphesiz Rabbim yakındır, dualara karşılık verendir.”*
(Hûd, 11:61)

El-Mucîb’i tanıyan kul, yalnız kendi derdi için değil; mazlumlar, hastalar, yoksullar, evlatlar, anne babalar, dargın gönüller ve bütün insanlık için de dua eder.

Bugün kendimize soralım:

*Ben duayı yalnız sıkışınca mı hatırlıyorum, yoksa hayatımın her hâlinde Rabbime yönelmeyi biliyor muyum?*

## EL-VÂSİ: RAHMETİ, İLMİ VE LÜTFU GENİŞ OLAN RAB

*El-Vâsî*, rahmeti geniş, ilmi geniş, lütfu geniş, bağışı geniş olan Allah demektir.

İnsan daralır. Gönlü daralır, imkânı daralır, ufku daralır, sabrı daralır. Bazen kendi küçük hesabını her şey zanneder. Fakat Rabbimiz el-Vâsî’dir. O’nun rahmeti de bilgisi de lütfu da bizim dar ölçülerimize sığmaz.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Doğu da batı da Allah’ındır. Nereye dönerseniz Allah’ın yönü oradadır. Şüphesiz Allah Vâsî’dir, Alîm’dir.”*
(Bakara, 2:115)

Bu ayet, insana büyük bir genişlik öğretir. Allah’ın rahmetini kendi dar kalıplarımıza hapsetmemeliyiz. Allah’ın lütfunu yalnız kendi çevremize, kendi grubumuza, kendi anlayışımıza ait zannetmemeliyiz.

El-Vâsî’yi tanıyan insanın gönlü de genişler.

İnsanlara hemen kapı kapatmaz.
Hata yapanın dönüş ihtimalini yok saymaz.

Kendi bilgisini mutlak görmez.

Kendi rızkını paylaşmaktan korkmaz.

Farklı insanlara merhametle ve adaletle bakmayı öğrenir.

Rabbimiz başka bir ayette şöyle buyurur:

*“Allah dilediğine kat kat verir. Allah Vâsî’dir, Alîm’dir.”*
(Bakara, 2:261)

Allah’ın geniş lütfunu tanıyan insan cimrilikle daralmaz. Bilir ki veren Allah’tır. Kulun elindeki nimet, yalnız saklamak için değil; şükürle, paylaşmakla ve iyilikle bereketlenmek içindir.

Bugün kendimize soralım:

*Rabbimin rahmeti genişken, ben hangi konuda kalbimi daraltıyorum?*

## EL-HAKÎM: HÜKMÜNDE HİKMET SAHİBİ RAB

*El-Hakîm*, hükmünde hikmet sahibi olan, her şeyi yerli yerince yapan, hiçbir işi boş ve anlamsız olmayan Allah demektir.

İnsan çoğu zaman olayların yalnız görünen yüzüne bakar. Hemen sevinir, hemen üzülür, hemen hüküm verir, hemen sonuç bekler. Fakat Rabbimiz el-Hakîm’dir. O’nun takdirinde, hükmünde, emrinde ve yaratmasında hikmet vardır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

*“O, kulları üzerinde mutlak hâkimdir. O, Hakîm’dir, Habîr’dir.”*
(En‘âm, 6:18)

El-Hakîm’i tanıyan insan acele hüküm vermekten sakınır. Her bilmediğine itiraz etmez. Kendi dar bakışıyla Allah’ın geniş hikmetini ölçmeye kalkmaz.

Bazen istediğimiz bir kapı açılmaz; fakat kapanan kapı bizi büyük bir zarardan korur.

Bazen gecikme gibi gördüğümüz şey, bizi olgunlaştıran bir bekleyiş olur.

Bazen ağır gelen imtihan, kalbimizi dünyadan alıp Rabbimize yaklaştırır.

El-Hakîm’i tanıyan kul, hayatta olup bitenlere hikmet arayan bir gözle bakar. Fakat bu, haksızlık karşısında susmak değildir. Hikmet; adaleti terk etmek değil, adaleti doğru zamanda, doğru sözle, doğru ölçüyle ayakta tutmaktır.

Kul da hikmetli davranmayı öğrenmelidir.

Sözünde hikmet aramalıdır.

Öfkesinde ölçü aramalıdır.

Kararında adalet aramalıdır.

Uyarısında merhamet aramalıdır.

Bilgisinde tevazu aramalıdır.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Kime hikmet verilirse ona pek çok hayır verilmiştir.”*
(Bakara, 2:269)

Bugün kendimize soralım:

*Ben olaylara yalnız nefsimin istediği yerden mi bakıyorum, yoksa Rabbimin hikmetini arayan bir kalple mi?*

## EL-VEDÛD: SEVGİSİ VE ŞEFKATİ BOL OLAN RAB
*El-Vedûd*, kullarını seven, sevilmeye en layık olan, sevgisi ve rahmetiyle gönülleri kuşatan Allah demektir.

İnsan sevgiye muhtaçtır. Sevilmek ister, değer görmek ister, unutulmamak ister. Fakat sevgilerin en temiz kaynağı Rabbimizdir. Allah’ın sevgisi, kulun kalbine güven ve huzur verir.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

*“O, çok bağışlayandır, çok sevendir.”*
(Burûc, 85:14)

El-Vedûd isminin el-Gafûr ile birlikte anılması çok anlamlıdır. Rabbimiz hem bağışlayandır hem çok sevendir. Kulunun dönüşünü ister, ona rahmet kapısını açar.

El-Vedûd’u tanıyan insan, sevgiyi yalnız sözde bırakmaz. Sevgi, hayatta merhamet olarak görünmelidir. Sevgi; ailede şefkat, komşulukta güven, toplumda adalet, ihtiyaç sahibine destek, kırgın gönle onarım olarak yansımalıdır.

Sevgi sadece “seviyorum” demek değildir.

Sevgi, incitmemeye çalışmaktır.

Sevgi, emanete sahip çıkmaktır.

Sevgi, zor zamanda yanında durmaktır.

Sevgi, affa kapı aralamaktır.

Sevgi, insanı Allah’ın yarattığı bir can olarak değerli görmektir.

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“İman edip salih ameller işleyenler için Rahmân bir sevgi var edecektir.”*
(Meryem, 19:96)

Demek ki sevgi yalnız duygusal bir hâl değil; iman ve salih amelle beslenen bir rahmet iklimidir.

El-Vedûd’u tanıyan insan, kalbini kinle, nefretle, hasetle ve düşmanlıkla doldurmaktan sakınır. Elbette haksızlığa karşı durur; fakat bunu kalbini zehirleyerek değil, adaletle ve Rabbine sığınarak yapar.

Bugün kendimize soralım:

*Ben sevgiyi yalnız dilimde mi taşıyorum, yoksa davranışlarımla da görünür kılıyor muyum?*

## DUA, GENİŞLİK, HİKMET VE SEVGİ AHLÂKI
*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Mucîb* bize, Rabbimizin dualara karşılık verdiğini hatırlatır. Kula düşen, ümidini kaybetmeden Rabbine yönelmektir.

*El-Vâsî* Allah’ın rahmetinin, ilminin ve lütfunun geniş olduğunu öğretir. Kula düşen, dar gönüllü olmamak, nimeti paylaşmak ve Allah’ın rahmetini dar kalıplara hapsetmemektir.

*El-Hakîm* Rabbimizin hükmünde hikmet sahibi olduğunu bildirir. Kula düşen, acele hüküm vermemek, sözünde ve davranışında hikmet aramaktır.

*El-Vedûd* Allah’ın sevgisi ve rahmetiyle kullarına yöneldiğini gösterir. Kula düşen, sevgiyi sözde bırakmayıp merhamet, adalet ve iyilik olarak hayata taşımaktır.

Unutmayalım:

*Allah Mucîb’dir; kul duasını diri tutar.*

*Allah Vâsî’dir; kul gönlünü daraltmaz.*

*Allah Hakîm’dir; kul acele ve ölçüsüz hüküm vermez.*

*Allah Vedûd’dur; kul sevgiyi merhametle büyütür.*

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayatımıza taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; duası diri, gönlü geniş, sözü hikmetli, kalbi sevgi ve merhametle dolu kullarından eylesin.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Okunma Sayısı: 167