ESMÂ İLE AHLAKLANMAK - 14 EL-MUHSÎ, EL-MÜBDÎ, EL-MUÎD, EL-MUHYÎ

*Can Dostlar!*

Bizleri bir kez daha *“Esmâ ile Ahlaklanmak”* yolculuğunda buluşturan Rabbimize hamdolsun.

Bugünkü konularımız; lâl olmuş dillere hikmet ve hayat bahşeden *el-Muhsî, el-Mübdî, el-Muîd ve el-Muhyî* isimleri olacaktır.

Gayret bizden; gönüllere nakşetmek ise her zaman olduğu gibi Âlemlerin Rabbinden.

Konu *Esmâ ile ahlaklanmak* olunca, bundan 20 sene önce yayımlanmış olan kitabımızın önsözünde geçen şu beytimizi de paylaşalım:

*Kur’an ile iç içe ol, o doğruyu gösteren Hak,*
*Bir de bakıvermişsin, Kur’an olmuş sana ahlâk.*

Ne güzel bir hatırlatma…
Kur’an ile iç içe olan insan, yalnız bilgi çoğaltmaz; ahlâkını da güzelleştirir. Rabbini tanıdıkça kendisini tanır. Kendisini tanıdıkça haddini bilir. Haddini bildikçe sözü, niyeti, ameli ve hayatı istikamet bulur.

Bugün üzerinde duracağımız bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

**Allah sayar; kul hesapsız yaşamaz.
Allah başlatır; kul her başlangıcı temiz niyetle yapar.
Allah döndürür; kul dönüş gününü unutmaz.
Allah hayat verir; kul hayatı emanet bilir.**

## EL-MUHSÎ: HER ŞEYİ SAYAN, KUŞATAN VE KAYDEDEN RAB

*El-Muhsî*, her şeyi sayan, bilen, kuşatan; hiçbir söz, hiçbir amel, hiçbir niyet ve hiçbir izi kaybolmayan Allah demektir.

İnsan unutur. Bugün söylediğini yarın hatırlamaz. Yaptığı bir iyiliği büyütür, yaptığı bir haksızlığı küçültür. Bazen zamanın akışı içinde birçok şeyi geride bıraktığını zanneder. Fakat Rabbimiz el-Muhsî’dir. O’nun ilminden hiçbir şey kaybolmaz.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“Şüphesiz Biz, ölüleri diriltiriz. Onların önceden yaptıklarını ve bıraktıkları izleri yazarız. Biz her şeyi apaçık bir kitapta sayıp kaydetmişizdir.”*
(Yâsîn, 36:12)

Bu ayet insana çok derin bir muhasebe yaptırır. Çünkü yalnız yaptıklarımız değil, geride bıraktığımız izler de önemlidir.

Bir söz söyleriz, yıllarca bir kalpte iz bırakır.
Bir iyilik yaparız, bir hayatın yönü değişir.
Bir haksızlık ederiz, onun acısı uzun süre devam eder.
Bir evlat yetiştiririz, onun ahlâkında izimiz kalır.
Bir fitne yayarız, onun ateşi bizden sonra da yanabilir.
Bir hayra vesile oluruz, onun bereketi bizden sonra da devam edebilir.

El-Muhsî’yi tanıyan insan, hayatı gelişigüzel yaşamaz. Zamanının, sözünün, malının, bilgisinin, görevinin ve etkisinin hesabını düşünür. Çünkü bilir ki Allah yalnız büyük işleri değil, küçük gördüğümüz şeyleri de sayar ve bilir.

Kur’an şöyle buyurur:
*“O gün Allah onların hepsini diriltecek ve yaptıklarını kendilerine haber verecektir. Allah onları sayıp kaydetmiştir; onlar ise unutmuşlardır. Allah her şeye şahittir.”*
(Mücâdele, 58:6)

İnsan unutabilir; fakat Allah unutmaz.

Bu bilgi kulun kalbine hem dikkat hem de umut verir. Dikkat verir; çünkü hiçbir haksızlık kaybolmaz. Umut verir; çünkü hiçbir iyilik de zayi olmaz.

Bugün kendimize soralım:
*Rabbim her şeyi sayıp kaydederken, ben hayatımı hangi izlerle dolduruyorum?*

## EL-MÜBDÎ: İLK BAŞLATAN RAB

*El-Mübdî*, yaratmayı ilk başlatan, varlığı yoktan var eden, başlangıcı veren Allah demektir.

Her şeyin bir başlangıcı vardır. Hayatın, nefesin, insanın, göğün, yerin, zamanın ve bütün varlığın başlangıcı Allah’ın yaratmasıyladır.

İnsan bir iş başlatabilir, bir bina yapabilir, bir yazı yazabilir, bir tohum ekebilir. Fakat insan yoktan var edemez. İnsan ancak Allah’ın yarattığı malzemeyi kullanır; Allah’ın verdiği akılla düşünür; Allah’ın verdiği bedenle çalışır; Allah’ın koyduğu düzen içinde hareket eder.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Allah yaratmayı başlatır, sonra onu tekrar eder. Sonra O’na döndürüleceksiniz.”*
(Rûm, 30:11)

Bu ayet, el-Mübdî ve el-Muîd isimlerini aynı çizgide buluşturur. Başlatan da Allah’tır, döndüren de Allah’tır.

El-Mübdî’yi tanıyan insan, her başlangıcında Rabbini hatırlar. Bir işe başlarken niyetini temiz tutar. “Ben yaptım, ben başardım, ben kurdum” diyerek kendisini merkeze koymaz. Çünkü bilir ki başlangıcın asıl sahibi Allah’tır.

Bir günümüz başlarken de Rabbimizin lütfuyla başlar.
Bir nefesimiz başlarken de O’nun izniyle başlar.
Bir hayır kapısı açılırken de O’nun rahmetiyle açılır.

El-Mübdî’yi tanıyan kul, hayra başlamaktan korkmaz. Çünkü bazen insan “Ben yapamam, ben yetişemem, ben başaramam” diyerek güzel işlerden geri durur. Oysa kul niyetini düzeltir, elinden geleni yapar, sonucu Rabbine bırakır.

Bir iyiliğe başlamak da kulluktur.
Bir tövbeye başlamak da kulluktur.
Bir barışı başlatmak da kulluktur.
Bir güzel söze başlamak da kulluktur.
Bir yetimin gönlünü almaya başlamak da kulluktur.
Bugün kendimize soralım:

*Ben her başlangıcımı Allah’ın adıyla, temiz niyetle ve hayra yönelerek mi yapıyorum?*

## EL-MUÎD: YENİDEN DÖNDÜREN, TEKRAR DİRİLTEN RAB

*El-Muîd*, yaratılmışı tekrar döndüren, ölümden sonra yeniden dirilten, başlangıcı dönüşe bağlayan Allah demektir.

İnsan dünyaya gelir, yaşar, yorulur, yaşlanır ve ölür. Fakat ölüm yok oluş değildir. Kur’an, insanın Rabbine döndürüleceğini tekrar tekrar hatırlatır.

Rabbimiz şöyle buyurur:
*“O, yaratmayı başlatan ve sonra onu tekrar edendir. Bu, O’na göre pek kolaydır.”*
(Rûm, 30:27)

El-Muîd ismi insana büyük bir hesap bilinci kazandırır. Çünkü eğer dönüş varsa, hayat başıboş değildir. Eğer yeniden diriliş varsa, haksızlıklar sahipsiz kalmayacaktır. Eğer Rabbimize döneceksek, bugün yaptığımız her tercihin bir karşılığı olacaktır.

Bu isim, zalime uyarıdır.
Mazluma tesellidir.
Gaflete düşene çağrıdır.
Tövbe etmek isteyene umuttur.

El-Muîd’i tanıyan insan, dönüş gününü unutmaz. Ölümü düşünür ama hayattan kopmaz. Ahireti düşünür ama dünyadaki sorumluluklarını terk etmez. Bilir ki dünya, ahiretin tarlasıdır. Burada ekilen, orada karşılık bulacaktır.

Kur’an şöyle buyurur:
*“Sonra dönüşünüz yalnız Rabbimizedir. O size yaptıklarınızı haber verecektir.”*
(Zümer, 39:7)

Bu ayet insana şu soruyu sordurur:
Ben Rabbime ne ile döneceğim?
Kırdığım kalplerle mi?
Yediğim haklarla mı?
Gizlediğim doğrularla mı?

Yoksa tövbeyle, merhametle, adaletle, doğru sözle ve salih amelle mi?

El-Muîd’i tanıyan kul, her gününü dönüş gününe hazırlık bilir. Çünkü insan nereye gideceğini bilirse, yolunu ona göre seçer.

Bugün kendimize soralım:
*Ben Rabbime döneceğimi bilerek mi yaşıyorum, yoksa hiç dönmeyecekmişim gibi mi davranıyorum?*

## EL-MUHYÎ: HAYAT VEREN RAB

*El-Muhyî*, hayat veren, ölüden diriyi çıkaran, yeryüzünü ölümünden sonra dirilten, kalplere de hayat bahşeden Allah demektir.

Hayat, insanın kendi malı değildir. İnsan kendi nefesini yaratmamıştır. Kalbini kendisi çalıştırmamıştır. Gözünü, kulağını, aklını, duygusunu ve ömrünü kendisi var etmemiştir. Hayatı veren Allah’tır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:
*“O, size hayat veren, sonra sizi öldürecek, sonra yine diriltecek olandır. Şüphesiz insan çok nankördür.”*
(Hac, 22:66)

Bu ayet, insana hayatın sahibini hatırlatır. Hayatı Allah veriyorsa, hayat Allah’ın ölçüsüne göre yaşanmalıdır.

El-Muhyî’yi tanıyan insan, ömrünü boşa harcamaz. Hayatı yalnız yemek, içmek, kazanmak, tüketmek ve oyalanmak için görmez. Kendisine verilen her günü bir emanet bilir.

Hayat, iyilik için verilmiştir.
Hayat, kulluk için verilmiştir.
Hayat, adalet için verilmiştir.
Hayat, merhamet için verilmiştir.
Hayat, doğru söz ve güzel amel için verilmiştir.

Rabbimiz yeryüzünün dirilişini bize ibret olarak gösterir:

*“Allah’ın rahmetinin izlerine bak! Yeryüzünü ölümünden sonra nasıl diriltiyor. Şüphesiz O, ölüleri de diriltecektir. O, her şeye güç yetirendir.”*
(Rûm, 30:50)

Kurumuş toprak yağmurla dirilir. Sararmış dallar yeniden yeşerir. Sessiz toprak canlanır. Bu manzara, insana hem dünyadaki rahmeti hem de ahiretteki dirilişi hatırlatır.

Fakat el-Muhyî isminin bir de kalbe bakan yönü vardır. Bazen insan bedenen yaşar ama kalbi ölmeye başlar. Merhameti azalır, adaleti zayıflar, duası kurur, secdesi alışkanlığa dönüşür, Kur’an’la bağı gevşer. İşte böyle zamanlarda kalbin yeniden dirilmeye ihtiyacı vardır.

Kalp Kur’an’la dirilir.
Dua ile dirilir.
Tövbe ile dirilir.
Merhametle dirilir.
Adaletle dirilir.
Güzel sözle dirilir.
Salih amelle dirilir.

El-Muhyî’yi tanıyan kul, yalnız bedeninin yaşamasına değil, kalbinin diri kalmasına da dikkat eder.

Bugün kendimize soralım:
*Rabbimin verdiği hayatı, kalbimi diri tutacak amellerle mi yaşıyorum?*

## SAYILAN, BAŞLAYAN, DÖNEN VE DİRİLEN BİR HAYAT

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Muhsî* bize, Allah’ın her şeyi sayıp kuşattığını ve hiçbir izi kaybetmediğini hatırlatır. Kula düşen, hesapsız yaşamamak ve geride güzel izler bırakmaktır.
*El-Mübdî* yaratmayı ilk başlatanın Allah olduğunu öğretir. Kula düşen, her hayırlı başlangıcı temiz niyetle ve Allah’ın adıyla yapmaktır.
*El-Muîd* Rabbimizin yeniden döndüren ve dirilten olduğunu bildirir. Kula düşen, dönüş gününü unutmadan yaşamaktır.
*El-Muhyî* hayat verenin Allah olduğunu gösterir. Kula düşen, hayatı emanet bilmek ve kalbini diri tutacak amellerle yaşamaktır.

Unutmayalım:

*Allah sayar; kul hesapsız yaşamaz.*
*Allah başlatır; kul başlangıçlarını temiz niyetle yapar.*
*Allah döndürür; kul Rabbine döneceğini unutmaz.*
*Allah hayat verir; kul hayatı O’nun rızasına göre yaşar.*
Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

Rabbimiz bizleri; sözünün, izinin ve amelinin hesabını düşünen; hayra temiz niyetle başlayan; dönüş gününü unutmayan; kendisine verilen hayatı iman, adalet, merhamet ve salih amelle dirilten kullarından eylesin.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*“Esmâ ile Ahlaklanmak”ta yeniden buluşmak üzere.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Okunma Sayısı: 113