KUR’AN BİZE KENDİSİNİ NASIL TANITIR? — 1 ÖNCE ÖĞRENCİ OLMAYI KABUL ETMEK

*Can Dostlar!*

Bir süredir üzerinde düşündüğümüz yeni bir çalışma dizisine bugün başlamaya çalışacağız.

Bu çalışma boyunca herhangi bir düşünceyi, mezhebi, kişiyi veya geleneği doğrulatmak için Kur’an’a gitmeyeceğiz.

Tam tersine önce Kur’an’ın önüne oturacağız ve şu soruyu soracağız:

> *KUR’AN BİZE KENDİSİNİ NASIL TANITIYOR?*

Ardından ikinci sorumuz gelecek:

> *KUR’AN BİZİ NASIL BİR İNSAN OLARAK İNŞA ETMEK İSTİYOR?*

Çünkü öğrencinin görevi öğretmene ne söylemesi gerektiğini öğretmek değil; öğretmenin söylediğini anlamaya çalışmaktır.

Kur’an bu konuda çok dikkat çekici bir dua öğretir:

*“GERÇEK HÜKÜMDAR OLAN ALLAH YÜCEDİR. SANA VAHYİ TAMAMLANMADAN KUR’AN KONUSUNDA ACELE ETME VE: ‘RABBİM! BİLGİMİ ARTIR’ DE.”*  
*Tâhâ 20:114*

Bu ayette öğrenen insanın duruşu vardır:

Acele etmeyecek.

Bilmediğini biliyormuş gibi davranmayacak.

Ve Rabbine:

> *“BİLGİMİ ARTIR.”*

diyecek.

Demek ki Kur’an’ın karşısında ilk ihtiyacımız çok konuşmak değil, *öğrenmeye açık olmaktır.*

---

## KUR’AN HAKKINDA KONUŞURKEN ÖLÇÜMÜZ NE OLMALI?

Kur’an şöyle buyurur:

*“HAKKINDA BİLGİN OLMAYAN ŞEYİN ARDINA DÜŞME. ÇÜNKÜ KULAK, GÖZ VE KALP; BUNLARIN HEPSİ ONDAN SORUMLUDUR.”*  
*İsrâ 17:36*

Bu ayet çok ciddi bir bilgi ahlakı koyuyor.

Her duyduğumuz doğru olmayabilir.

Her bildiğimizi sandığımız şey bilgi olmayabilir.

Her çok söylenen şey Allah’ın sözü olmayabilir.

O hâlde din konusunda da kendimize sormalıyız:

> *BUNU NEREDEN BİLİYORUM?*

> *DELİLİM NEDİR?*

Kur’an, iddia sahibine şöyle seslenir:

*“DE Kİ: EĞER DOĞRU SÖYLÜYORSANIZ DELİLİNİZİ GETİRİN.”*  
*Bakara 2:111*

Öyleyse iman eden insan için delil istemek imansızlık değildir.

Aksine insanın Allah adına bilgisizce konuşmaktan korunmasının yollarından biridir.

---

## KUR’AN HAKKINDAKİ BİLGİMİZİ KİMDEN ÖĞRENECEĞİZ?

Bu sorunun cevabını da önce Kur’an’a soralım.

*“BİLENLER, RABBİNDEN SANA İNDİRİLENİN HAK OLDUĞUNU VE MUTLAK GÜÇ SAHİBİ, ÖVGÜYE LAYIK OLANIN YOLUNA İLETTİĞİNİ GÖRÜRLER.”*  
*Sebe 34:6*

Dikkat edelim:

Ayet önce *bilmekten, sonra indirilenin **hak olduğunu görmekten* söz ediyor.

Demek ki Kur’an insanı körü körüne inanmakla değil, bilerek ve görerek iman etmekle inşa ediyor.

Başka bir ayette ise şöyle denilir:

*“DE Kİ: EĞER SAPARSAM ANCAK KENDİ ALEYHİME SAPARIM. EĞER DOĞRU YOLU BULURSAM BU, RABBİMİN BANA VAHYETTİĞİ SAYESİNDEDİR. ŞÜPHESİZ O İŞİTENDİR, YAKINDIR.”*  
*Sebe 34:50*

Burada hidayetin yönü son derece açık görünmektedir:

> *RABBİN VAHYİ → HİDAYET*

İnsan kendi düşüncesini vahyin üzerine koyduğunda öğretmenle öğrencinin yerini değiştirmeye başlar.

---

## KUR’AN KENDİSİNE NASIL YAKLAŞMAMIZI İSTER?

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“ÖYLEYSE SANA VAHYEDİLENE SIMSIKI SARIL. ŞÜPHESİZ SEN DOSDOĞRU BİR YOL ÜZERİNDESİN.”*  
*Zuhruf 43:43*

Ardından:

*“ŞÜPHESİZ BU KUR’AN SENİN İÇİN DE KAVMİN İÇİN DE BİR HATIRLATMADIR; YAKINDA SORGUYA ÇEKİLECEKSİNİZ.”*  
*Zuhruf 43:44*

Burada iki önemli sonuç vardır:

Birincisi:

> *VAHYE SIMSIKI SARILMAK.*

İkincisi:

> *VAHİY KARŞISINDA SORUMLU OLDUĞUMUZU BİLMEK.*

Kur’an yalnız hakkında konuşacağımız bir kitap değildir.

Kur’an bizi de sorgulayan bir Kitaptır.

Bu nedenle Kur’an okurken yalnız:

> *“Bu ayet kimi anlatıyor?”*

diye sormak yetmez.

Bir soru daha sormalıyız:

> *“BU AYET BENİM HAYATIMDA NEYİ SORGULUYOR?”*

---

## KUR’AN’A KENDİ DÜŞÜNCEMİZİ Mİ TAŞIYACAĞIZ, YOKSA KUR’AN’IN BİZİ EĞİTMESİNE Mİ İZİN VERECEĞİZ?

İşte belki de bütün serimizin en önemli sorularından biri budur.

İnsan Kur’an’ı okuyup yalnız zaten inandığı şeylerin delillerini ararsa, Kitabı öğretmen olmaktan çıkarıp kendi düşüncesinin onay makamına dönüştürebilir.

Oysa Kur’an şöyle buyuruyor:

*“ONLAR SÖZÜ DİNLERLER VE ONUN EN GÜZELİNE UYARLAR. İŞTE ONLAR ALLAH’IN HİDAYET ETTİĞİ KİMSELERDİR. GERÇEK AKIL SAHİPLERİ DE İŞTE ONLARDIR.”*  
*Zümer 39:18*

Dikkat edelim:

Ayet:

*Sözü dinlerler.*

Sonra:

*En güzeline uyarlar.*

Demek ki gerçek arayışta insanın görevi yalnız konuşmak değildir.

Önce dinlemek gerekir.

Sonra düşünmek.

Sonra delili görmek.

Ve hakikat kendi eski düşüncemize aykırı bile olsa ona uyabilmek…

---

## ÇAĞRININ DA BİR BİLGİSİ OLMALI

Kur’an’ın çok önemli bir ölçüsü daha vardır:

*“DE Kİ: İŞTE BENİM YOLUM BUDUR. BEN VE BANA UYANLAR AÇIK BİR BİLGİ VE BASÎRET ÜZERE ALLAH’A ÇAĞIRIYORUZ. ALLAH EKSİKLİKLERDEN UZAKTIR. BEN ORTAK KOŞANLARDAN DEĞİLİM.”*  
*Yusuf 12:108*

Bu ayet bize yalnız *kime çağıracağımızı* söylemiyor.

*Nasıl çağıracağımızı da* öğretiyor:

> *BASÎRET ÜZERE.*

Yani:

- Bilerek,
- anlayarak,
- kavrayarak,
- delile dayanarak…

Din adına konuşmanın yönü Allah olduğu gibi, yöntemi de bilgisizce konuşmak değildir.

---

## O HÂLDE İLK DERSİMİZ NEDİR?

Can Dostlar!

Bu serinin daha ilk adımında vardığımız sonuç şu olabilir:

> *KUR’AN ÖĞRETMENDİR; BİZ ÖĞRENCİYİZ.*

Öğrenci öğretmene ne söylemesi gerektiğini öğretmez.

Dinler.

Sorular sorar.

Delili araştırır.

Anlamaya çalışır.

Ve öğrendiğinde kendisini düzeltir.

Bu nedenle bundan sonraki çalışmalarımızda kendimize sık sık şu soruları soracağız:

*Allah bu konuda gerçekten ne söylüyor?*

*Bu düşüncemizin Kur’an’daki delili nedir?*

*Ayet bunu gerçekten söylüyor mu, yoksa biz mi ayete söylüyoruz?*

*Bir insanın sözüyle Allah’ın sözünü birbirinden ayırabiliyor muyuz?*

*Kur’an bizim düşüncemizi mi onaylıyor, yoksa düşüncemizi değiştirmemizi mi istiyor?*

Ve belki hepsinden önemlisi:

> *HAKİKAT, BİZİM İSTEDİĞİMİZ SONUCA ÇIKMAZSA YİNE DE ONA SADIK KALABİLECEK MİYİZ?*

Çünkü bizim aradığımız sonuç değil, *delildir.*

Bizim görevimiz Kur’an’a kendi düşüncemizi söyletmek değil, Kur’an’ın söylediğini mümkün olduğunca doğru anlamaya çalışmaktır.

Gayret bizden, yardım Âlemlerin Rabbindendir.

Rabbimiz!

Bize Kitabını kendi düşüncelerimizi doğrulatmak için değil, kendimizi düzeltmek için okumayı nasip et.

Bilmediğimiz konuda konuşmaktan bizi koru.

Bize delili arayan bir akıl, hakkı duyduğunda ona teslim olan bir kalp ve:

*“RABBİM! BİLGİMİ ARTIR.”*

diyebilen bir tevazu ver.

Ayetlerini bize öğretmen, bizi de ayetlerinin sadık öğrencileri eyle.

*Âmin.*

*En doğrusunu Allah bilir.*

Okunma Sayısı: 109