SÖZÜN GÜZEL VE ÖZE UYGUN OLMA GEREKLİLİĞİ
29 Haziran 2026, Pazartesi 15:07Can Dostlar !
Söz denilince akla öncelikle Allah'ın sözleri gelmelidir. İslâmî literatürde bizler buna Kelâmullah deriz ki bu da o ilâhi sözlerin bir arada toplandığı Kur'an-ı Azimüşşan'dır . Güzel sözün örneklemesi konusunda Kur'an'da şöyle buyurulur "Görmedin mi ? Allah nasıl bir misal verdi . Güzel söz , kökü yerde sabit, dalları göğe uzanmış verimli bir ağaca benzer. ( O ağaç ) Rabbinin izniyle her zaman (her yıl) yemişini verir. Gerçeği hatırlasınlar diye Allah insanlara örnekler vermektedir .Kötü bir sözün örneği de , gövdesi yerden koparılmış ,(o yüzden) sabit olmayan (ayakta duramayan) kötü bir ağaç gibidir .Allah iman edenleri sağlam sözle hem dünya hayatında, hem de ahirette sapasağlam tutar. Allah zalimleri saptırır. Allah dilediğini yapar.(İbrahim:24- 27 ) Burada akla şöyle bir soru gelebilir .Allah'ın sözleri sınırlı mıdır ? Yani Kur'an 114 süreden ve Kûfe ekolüne göre 6236 ayetten mi müteşekkildir. Yahut da 4 büyük kitap (Tevrat ,Zebur, İncil ,Kur'an ) ve bazı peygamberlere gönderilen sayfalar şeklinde sınırlı mıdır? Cevap çok ilginç. Şöyle ki ; "Yeryüzündeki ağaçlar kalem ,denizde arkasından yedi deniz daha katılarak (mürekkep) olsa, yine de Allah'ın sözleri yazmakla tükenmez. Şüphesiz ki Allah, güçlüdür doğru hüküm verendir. (Lokmân :27 ).
Değerli Dostlar !
İnsan kalbinde taşıdığını sözü ile açığa çıkarır ,Sözü ile güven verir veya güveni zedeler ;sözüyle hakka şahitlik eder ya da haktan uzaklaşır. Bu sebeple Kur'an sözü yalnız ağızdan çıkan bir ifade olarak bırakmaz .Söz, niyetin ,bilginin ,adaletin, ahdin ve amelin sınandığı bir emanet haline gelir. Rabbimiz kullarına şöyle buyurur "Ey iman edenler ! Allah'a karşı sorumluluğunuzun bilincinde olun ve dosdoğru söz söyleyin !Allah amellerinizi ıslah etsin ve günahlarınızı bağışlasın.Kim Allah'a ve elçisine itaat ederse gerçekten o büyük bir başarı kazanmıştır."(Ahzâb:70 -71 ).
İşte bu ayet, insanın inşası için açık bir yol gösterir. Kur'an'ın çağrısı yalnız "doğruyu bilmek" değildir. Bildiği hakikati eğmeden, eksiltmeden , çıkarına göre değiştirmeden söyleyen, söylediği sözün gereğini amelinde taşıyan bir insan olmaktır .Doğru söz insanı sertleştiren veya başkalarını küçülten bir araç olmamalıdır .Kur'an , sözü hakikate bağlarken Onun üslûbunun da güzel olmasını telkin eder .Bu konudaki âyet şöyle :"Kullarıma söyle : En güzel olanı söylesinler. (İsra: 53 ) Demek oluyor ki Kur'an'ın öngördüğü söz, hem doğru, hem güzel, hem adaletli ,hem merhametli, hem açık, hem de onarıcı bir sözdür .İnsanları kırmak için değil ,hakkı görünür kılmak, güveni korumak ve iyiliği büyütmek için söylenen sözdür. Kendimize devamlı şu soruyu sormalıyız.
" Sözüm , Rabbimin gösterdiği doğruluğa yaklaştırıyor mu ? Yoksa amelimle arama mesafe mi koyuyor ?
Kıymetli Dostlar !
Kur'an , doğru sözün ameli ıslah ettiğini bildirir. Çünkü insanın dili eğrildiğinde davranışları da çoğu zaman bu eğriliği taşımaya başlar. Buna karşılık sözünü doğruluğa bağlayan insan , yaptığı işte de daha dikkatli daha güvenilir ve daha adaletli olmaya yönelir.İnsan, yalnız insanların duymasına göre konuştuğunda , sözünü şartlara göre değiştirebilir . Fakat Allah'ın her sözü bildiğini ve her sözden sorumlu olduğunu bilen kişi, sözünü kendi çıkarlarına göre eğip bükmemeye çalışır Zira Rabbimiz şöyle buyurur. "İnsan hiçbir söz söylemez ki yanında gözetleyen kaydeden bir görevli bulunmasın ( Kâf: 18) Böylece doğru söz, yalnız dilin değil ,işin, ticaretin ,aile hayatının ,şahitliğin ve toplumsal ilişkilerin de düzeltilmesine kapı açar. Özetlemek gerekirse; güzel söz , imkân yokken bile insana verilen bir iyiliktir. Konu oldukça uzun .Ve bu konuda daha epey âyet var. Özellikle günümüzde evlatların anne babalarına karşı tutum ve davranışları İsrâ sûresi 23 . âyette çok açık bir ifade ile anlatılır. "Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa onlara "ÖF"bile deme! onları azarlama , onlara değerli ve saygılı söz söyle! Can Dostlar !
Güzel söz vardır ,evlilikleri başlatır .kötü söz vardır evlilikleri bitirir .
Yazımızı gönüller sultanı Yunus Emre'nin şu şiiri ile bitirelim . Sözü bilen kişinin , yüzünü ağ ede bir söz.
Sözü pişirip diyenin, işini sağ ede bir söz.
Söz ola kese savaşı , söz ola kestire başı
Söz ola âğûlu aşı ,bal ile yağ ede bir söz .
Bundan sonraki yazımızda tekrar birlikte olmak dileğiyle Sağlıkla kalın .Esen kalın. Hoş kalın Can Dostlar dostlar
Okunma Sayısı: 170


Yorum Yazın
E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişdir.