ESMÂ İLE AHLAKLANMAK - 8 EL-HABÎR, EL-HALÎM, EL-AZÎM, EŞ-ŞEKÛR

*Can Dostlar!*

Esmâü’l-Hüsnâ yolculuğumuza, gönül dünyamızı ve hayatımızı aydınlatan güzel isimlerle devam ediyoruz. Rabbimizin güzel isimleri, yalnız dilimizle tekrar ettiğimiz kelimeler değildir. Her bir isim, kalbimize bir ölçü, ahlâkımıza bir incelik, hayatımıza bir yön verir.

Bugün gönül kâsemize düşen güzel isimler; *el-Habîr, el-Halîm, el-Azîm ve eş-Şekûr* olacaktır.

Gayret bizden, yardım Âlemlerin Rabbindendir.

Bu dört güzel isim bize şu hakikati hatırlatır:

**Allah her şeyden haberdardır; kul gizlide de açıkta da sorumlulukla yaşar.
Allah Halîm’dir; kul öfkesine esir olmaz, mühletin kıymetini bilir.
Allah Azîm’dir; kul büyüklük iddiasından uzak durur.
Allah Şekûr’dur; kul iyiliği küçük görmez, nimeti şükürle taşır.**

## EL-HABÎR: HER ŞEYDEN HABERDAR OLAN RAB

*El-Habîr*, her şeyin iç yüzünü bilen, görüneni de görünmeyeni de kuşatan, insanın niyetinden, davranışından ve sakladığından haberdar olan Allah demektir.

İnsan çoğu zaman yalnız görüneni bilir. Bir olayın dış yüzünü görür, ama kalpteki niyeti bilemez. Bir davranışa bakar, fakat onun arkasındaki derdi, korkuyu, niyeti ve imtihanı tam olarak kavrayamaz.

Fakat Allah el-Habîr’dir. O, yalnız olanı değil; olanın iç yüzünü de bilir.

Kur’an’da şöyle buyurulur:

*“Yaratan bilmez mi? O, Latîf’tir, Habîr’dir.”*
(Mülk, 67:14)

Bu ayet insana hem güven hem de sorumluluk verir.

Güven verir; çünkü kimsenin anlamadığı derdimizi Allah bilir. Kalbimizde taşıdığımız acıyı, kimseye anlatamadığımız duamızı, sessizce katlandığımız yükü Allah bilir.

Sorumluluk verir; çünkü sakladığımız niyeti de Allah bilir. Dışarıdan iyi görünen bir işin içinde gösteriş varsa, Allah onu da bilir. Güzel sözün ardında hesap varsa, Allah onu da bilir. Haksızlığı örtmek için kurulan cümleyi de Allah bilir.

El-Habîr’i tanıyan insan, bilmediği konularda kesin hüküm vermekten sakınır. İnsanların niyetini okur gibi konuşmaz. Zanna dayanarak karar vermez. Çünkü bilir ki hakikatin bütün yüzünü bilen yalnız Allah’tır.

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp; bunların hepsi ondan sorumludur.”*
(İsrâ, 17:36)

Bugün kendimize sormalıyız:

*Ben, bilmediğim şeyler hakkında konuşurken el-Habîr olan Rabbimin huzurunda olduğumu hatırlıyor muyum?*

## EL-HALÎM: MÜHLET VEREN, ACELE CEZALANDIRMAYAN RAB

*El-Halîm*, kullarının hatalarına rağmen hemen cezalandırmayan, mühlet veren, dönüş kapısını açık tutan, yumuşaklık ve hikmetle muamele eden Allah demektir.

İnsan acelecidir. Hemen kızar, hemen hüküm verir, hemen karşılık ister, hemen sonucu görmek ister. Fakat Rabbimiz Halîm’dir. Kula mühlet verir. Hatasından dönmesi için kapı açar. Yanlışından vazgeçmesi için fırsat tanır.

Kur’an’da şöyle buyrulur:

*“Eğer Allah, insanları kazandıkları yüzünden hemen hesaba çekecek olsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onları belirlenmiş bir süreye kadar erteler.”*
(Fâtır, 35:45)

Bu ayet, Rabbimizin kullarına verdiği mühleti gösterir. Fakat bu mühlet, insanı aldatmamalıdır. Allah’ın hemen cezalandırmaması, kulun yaptığı yanlışı önemsiz kılmaz. Tam tersine bu mühlet, tövbe ve ıslah için büyük bir rahmettir.

El-Halîm’i tanıyan insan, öfkesini ilah edinmez. Her yanlışta kırıp dökmeye kalkmaz. İnsanlara dönüş imkânı tanır. Fakat haksızlığa da razı olmaz. Halîm olmak; zulmü onaylamak değil, hikmetle, sabırla ve ölçüyle davranmaktır.

Ailede, komşulukta, iş hayatında ve toplumda ne çok şeye ihtiyaç duyuyoruz: Acele hüküm vermemeye, öfkeyle konuşmamaya, kırmadan uyarmaya, tövbe kapısını kapatmamaya…

Rabbimizin Halîm olduğunu bilen kul, kendisine verilen mühleti boşa harcamaz. “Nasıl olsa bir şey olmuyor” diyerek gaflete düşmez. Bilir ki mühlet, ihmal için değil; dönüş içindir.

Bugün kendimize soralım:

*Rabbim bana mühlet verirken, ben bu mühleti tövbe ve ıslah için kullanıyor muyum?*

## EL-AZÎM: MUTLAK BÜYÜKLÜK SAHİBİ RAB

*El-Azîm*, azameti sınırsız, büyüklüğü mutlak, yüceliği her şeyin üstünde olan Allah demektir.

İnsan bazen dünyadaki küçük imkânları büyütür. Malını büyük görür, makamını büyük görür, bilgisini büyük görür, çevresini büyük görür. Fakat Kur’an insana asıl büyüklüğün Allah’a ait olduğunu hatırlatır.

Ayete’l-Kürsî’nin sonunda Rabbimiz şöyle tanıtılır:

*“O, yücedir, Azîm’dir.”*
(Bakara, 2:255)

El-Azîm’i tanıyan insan, kendisini büyük görme hastalığından uzaklaşır. Çünkü Allah’ın azametini bilen kul, kendi sınırını da bilir.

İnsan yaratılmıştır.

Gücü sınırlıdır.

Bilgisi sınırlıdır.

Ömrü sınırlıdır.

Nefesi bile kendisine emanet verilmiştir.

O hâlde insanın büyüklük taslaması ne kadar anlamsızdır!

Rabbimiz şöyle buyurur:

*“Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen ne yeri yarabilirsin ne de dağlara boyca ulaşabilirsin.”*
(İsrâ, 17:37)

El-Azîm’i tanıyan kul, kalbinde Allah’ı büyük tutar. İnsanlardan korkuyu, makamdan beklentiyi, maldan güven arayışını kalbinde büyütmez. Çünkü bilir ki büyük olan Allah’tır; diğer her şey O’nun karşısında sınırlı ve geçicidir.

Bu isim bize kulluk terbiyesi verir:

Allah büyükse, nefsim mutlak ölçü olamaz.

Allah büyükse, malım beni azdıramaz.

Allah büyükse, makamım beni kibirlendiremez.

Allah büyükse, insanların alkışı beni hakikatten koparamaz.

Bugün kendimize sormalıyız:

*Kalbimde en büyük yeri Rabbim mi tutuyor, yoksa dünya kaygıları mı?*

## EŞ-ŞEKÛR: AZ İYİLİĞİ BİLE KARŞILIKSIZ BIRAKMAYAN RAB

*Eş-Şekûr*, kulunun az bir iyiliğini bile karşılıksız bırakmayan, samimi gayreti değerli kılan, verilen emeği zayi etmeyen Allah demektir.

İnsan bazen yaptığı iyiliğin görülmediğini düşünür. Bir emek verir, kimse fark etmez. Birine destek olur, teşekkür bile edilmez. Bir haksızlık karşısında doğru durur, yalnız kalır. Bir dua eder, bir sabır gösterir, bir kötülükten vazgeçer; ama bunun değerini kimse bilmez.

Fakat Allah eş-Şekûr’dur. O, kulunun samimi gayretini bilir ve karşılıksız bırakmaz.

Kur’an’da şöyle buyurulur:

*“Şüphesiz Rabbimiz çok bağışlayandır, şükrün karşılığını fazlasıyla verendir.”*
(Fâtır, 35:34)

Bu isim, insanın iyilik azmini güçlendirir. Çünkü Allah katında hiçbir hayır kaybolmaz.

Bir güzel söz kaybolmaz.

Bir yetime uzanan el kaybolmaz.

Bir mazluma verilen destek kaybolmaz.

Bir haksız kazançtan vazgeçmek kaybolmaz.

Bir gönlü incitmemek için susmak kaybolmaz.

Bir secdede dökülen gözyaşı kaybolmaz.

Eş-Şekûr’u tanıyan insan, yaptığı iyiliği insanların görmesine bağlamaz. “Kimse bilmiyor” diye hayırdan vazgeçmez. “Takdir edilmedim” diye güzel ahlâkı terk etmez. Çünkü bilir ki Allah bilmektedir ve Allah karşılıksız bırakmaz.

Kur’an şöyle buyurur:

*“Kim zerre kadar hayır işlerse onu görür. Kim de zerre kadar şer işlerse onu görür.”*
(Zilzâl, 99:7-8)

Bu ayet, insanın küçük gördüğü şeylerin Allah katında kaybolmadığını gösterir. O hâlde iyiliği küçük görmeyelim. Bir tebessüm, bir selâm, bir dua, bir gönül alma, bir doğru söz, bir emaneti koruma… Bunların hepsi Allah katında değer bulabilir.

Bugün kendimize soralım:

*İyiliği insanların takdirine göre mi yapıyorum, yoksa eş-Şekûr olan Rabbimin bildiğini bilerek mi?*

## HER ŞEYDEN HABERDAR, HALÎM, AZÎM VE ŞEKÛR OLAN RABBİN HUZURUNDA

*Can Dostlar!*

Bugün üzerinde durduğumuz bu dört güzel isim, hayatımızın her alanına ölçü koyar.

*Bir kez daha özetlemek gerekirse:*

*El-Habîr* bize, Allah’ın her şeyin iç yüzünden haberdar olduğunu hatırlatır. Kula düşen, zanla hüküm vermemek ve gizlide de açıkta da dürüst olmaktır.

*El-Halîm* Rabbimizin mühlet verdiğini öğretir. Kula düşen, bu mühleti gaflete değil tövbeye ve ıslaha çevirmektir.

*El-Azîm* büyüklüğün yalnız Allah’a ait olduğunu bildirir. Kula düşen, kibirden uzak durmak ve Rabbini kalbinde en büyük bilmektir.

*Eş-Şekûr* Allah’ın hiçbir samimi iyiliği zayi etmediğini gösterir. Kula düşen, iyiliği insanların takdirine göre değil Allah’ın rızası için yapmaktır.

Unutmayalım:

*Allah Habîr’dir; kul bilmediği konuda haddini bilir.*

*Allah Halîm’dir; kul öfkesini büyütmez, dönüş kapısını kapatmaz.*

*Allah Azîm’dir; kul büyüklük taslamaz.*

*Allah Şekûr’dur; kul iyiliği küçük görmez.*

Esmâ ile ahlaklanmak; Rabbimizin güzel isimlerini yalnız dilde anmak değil, o isimlerin bize öğrettiği kulluk bilincini hayata taşımaktır.

*Esmâullâh ahlâkı ile ahlaklanma gayreti içinde olan gönül dostlarına selam olsun.*

*Sağlıkla kalın, esen kalın, hoş kalın Can Dostlar!*

Okunma Sayısı: 193